دوشنبه ٢٩ آبان ١٣٩٦ فارسي|Italian
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
سی و سه پل اصفهان
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   
مروري بر مطالب مطرح شده در خصوص اسلام و ايران در كتب درسي مدارس ايتاليا

 منبع :

 نويسنده : اکبر قولی    ایمیل : ghowli@gmail.com

 نوشته شده در تاريخ : 1389/09/20   ( آخرين ويرايش : 1389/09/20 )

تهیه و تدوين : اكبر قولي         مهر 1382         مترجم: محسن يزداني

 مقدمه :

متون كتب درسي در ايتاليا در تمامي مدارس يكسان نمي باشد و سيستم آموزشي به گونه ائي است كه دبيران مدارس با توجه به سر فصل درسهاي ارائه شده از وزارت آموزش عمومي مي توانند كتاب آموزشي خود را از بين كتاب هاي موجود در سيستم آموزشي انتخاب كنند.

آشنايي دانش آموزان ايتاليايي با تاريخ و تمدن ايران و همچنين اسلام در سال هاي اول و دوم دبيرستان انجام مي شود.

در واقع در مقطع اول دبيرستان دانش آموزان با مطالعه كتاب تاريخ با چگونگي شكل گيري ايران باستان و تاريخ كهن ايران تا دوران پيش از اسلام آشنا مي شوند. و در مقطع دوم دبيرستان نيز به طور خلاصه به مطالعه دين اسلام ، پيدايش، قوانين و ارتباط آن با ديگر اديان الهي مي پردازند.

 

كتاب تاريخ سال اول دبيرستان ايران

بخشي از كتاب تاريخ سال اول دبيرستان با عنوان “ شرق پارسي و غرب يوناني در مقايسه” به بررسي و مطالعه ايران باستان اختصاص داده شده است. عناوين مطرح شده در اين بخش عبارتند از:

   ·  مادها وپارسي ها

   ·  منابع تاريخ پارس

   ·  مذهب پارسي و تصاحب غرب

   ·  قوانين امپراطوري

   ·  جاده ها

   ·  اقتصاد و پول

   ·  نقاط ضعف امپراطوري ايران

   ·  جنگ اول و دوم ايران باستان

   ·  جنگ سوم و چهارم ايران باستان

مادها وپارسي ها

ازقرن پنجم تا اواسط قرن ششم شهرهاي كشور يونان در تماس مستقيم با امپراطوري پارس بودند، امپراطوري كه بدون شك قدرتمندترين امپراطوري آن زمان بود، بنيانگذاران اين امپراطوري پارسها و مادها بودند، دو قومي كه متعلق به نژاد آريائي بودند و نام ايران هم ريشه در همين اسم دارد به معني سرزمين آريائي ها. اين دو قوم به يك زبان صحبت مي كردند و مذهب و آداب و رسوم يكسان داشتند .

 

منابع تاريخ پارس

تاريخ ايرانيان باستان همانند ديگر مردم خاور نزديك در هاله ائي از ابهام قرار دارد و بيشتر حماسه در مورد تاريخ اين مردم وجود دارد تا اصل تاريخ.  در مورد تاريخ نه چندان دور پارس منابع تاريخي وجود دارند كه اكثريت آنها  ادبي هستند تا تاريخي ، مانند  اوستا  كتاب مقدس مذهب ايرانيان باستان (زرتشت) و همچنين كتاب شاهنامه كه متعلق به شاعر معروف ايراني فردوسي است.

ديگر منابعي كه از اين قوم در زمانهاي دور به ما خبر مي دهند آثار باستاني كشف شده و همچنين كنده كاري ها و لوح هائي هستند كه توسط حاكمان وقت تهيه شده بودند و در آنها دستورات يا افتخارات خود را به مردم ابلاغ      مي كردند.

در كتاب مقدس مسيحيان  نيز ميتوان اطلاعاتي در مورد تاريخ ايران بدست آورد. همچنين تاريخ نويسان معروف در زمان گذشته مانند هرودوت و سنوفونت در مورد ايران باستان اطلاعات زيادي در اختيار ما گذاشته اند.

 

مذهب پارسي و تصاحب غرب

به گفته مورخين اساس و پايه هاي سياست پرقدرت ايران كه به قرنهاي هفتم و هشتم قبل از مسيح برمي گردد مادها بودند، كه موفق شدند آرام آرام ديگر مردم منطقه را به تسلط خود در آورند.

در اينجا اين سئوال پيش مي آيد كه به چه دليل ايرانيان ميخواستند اين چنين همه را به تسلط خود در آورده و حيطه مستعمرات خويش را افزايش دهند. براي پاسخ دادن به اين سئوال بايد علت را در مذهب ايرانيان آن روز جستجو كرد. مذهب ايرانيان آن روز زرتشت بود. زندگي پيامبر زرتشت در بين رازها باقي مانده و اندرزهاي وي در كتابي به نام اوستا گرد آمده است.  در آموزش اوستا آمده كه دنيا از دو نيروي خوب اهورا مزدا و نيروي بد اهريمن بوجود آمده و هريك از اين نيروها روح هائي را در اختيار خويش دارند. اهورا مزدا زندگي به دنيا مي دهد و نور به آن     ميبخشد و اهريمن تاريكي را به دنيا مي دهد. داريوش كه خود را برگزيده خدا و اهورا مزدا مي دانست بر اين عقيده بود كه با گسترش قلمرو خويش قدرت اهورا مزدا را افزايش مي دهد.

 

قوانين امپراطوري

از ويژگيهاي امپراطوري پارس وسعت زياد آن با حدود هفت ميليون كيلومتر مربع و جمعيتي بيش از پنجاه ميليون نفر بود كه از نظر زبان، مذهب و آداب و رسوم با هم كاملا تفاوت داشتند. براي كنترل چنين امپراطوري وسيع و پرجمعيت و متفاوت، نياز به وضع قوانين صريح و قاطع بود. به همين دليل داريوش تمامي قدرت را خود به دست گرفته و امپراطوري را به بيست قسمت (ساتراپي) تقسيم كرده بود. هر ساتراپي را جهت حكمراني به يك نفر از افراد بسيار مطمئن خود به نام ساتراپ مي سپرد. ساتراپ به معني مدافع امپراطور، از بين وفادارترين ياران وي از دربار انتخاب مي شد و ساتراپ ماليات هر ساتراپي را بر اساس در آمد مردم تحت حكومت خويش تعيين مي كرد. در كنار هرساتراپ يك مشاور سلطنتي و يك فرمانده نظامي وجود داشت كه عهده دار حفظ منطقه خود بودند و بايستي هر ساله به بازرسين دربار (چشمان شاه) گزارش كاملي از وضعيت منطقه خود مي دادند.

 

جاده ها

يكي ديگر از وظايف هرساتراپ حفظ و نگهداري جاده هاي ارتباطي بود كه به فاصله هر بيست و دو كيلومتر يك ايستگاه جهت تعويض اسب و تامين آذوقه احداث مي شد و همچنين در راه هائي كه به رودخانه يا دريا ختم مي شد كشتي هائي جهت عبور و مرور وجود داشتند. بدين صورت فاصله بين شوش در ايران و سارد در آسياي صغير كه تقريبا 2400 كيلومتر است و پيمودن آن سه ماه به طول مي انجاميد در عرض شش روز طي مي شد.

 

اقتصاد و پول

با در نظر گرفتن وجود چنين راههائي در ايران باستان ميتوان تصور كرد كه وضعيت تجارت نيز از رونق خاصي برخوردار بود. چون از طرف داريوش واحد پول يكساني در سرتاسر امپراطوري وجود داشت و سكه هاي طلا و نقره ي ضمانت شده در گردش بودند، و سكه هاي فلزي از دور خارج شدند .

 

نقاط ضعف امپراطوري ايران

 علي رغم هماهنگي و قانونگذاري كه در نوع خود در آن زمان كاملترين نوع قانونگذاري بود، امپراطوري ايران چندين نقطه ضعف داشت  كه بدين شرح مي باشند:

1- تركيب بزرگي از نژادها و مردم مختلف با فرهنگ، زبان و مذهب متفاوت

2- داشتن ارتشي بزرگ كه نفرات آن تفاوتهاي زيادي از نظر زبان، رسوم و اسلحه مورد استفاده داشتند.

3- هزينه هاي بيهوده و گزاف نگهداري ارتش و دربار.

4- وسعت بيش از حد امپراطوري.

5- تمايل ساتراپي ها جهت حفظ و اداره قلمرو به ميل خود.

با برسي اين دلايل است كه ميتوان متوجه شد امپراطوري وسيع ايران با رشد سريعي كه داشت چگونه به سرعت رو به اضمحلال گذاشت.

 

 جنگ اول و دوم ايران باستان

در سال 492 قبل از مسيح، دو سال بعد از تصاحب بخشي از يونان در آسياي صغير، داريوش يك  ارتش و يك ناوگان كشتي هاي جنگي را به فرماندهي مردونيو جهت تصاحب يونان اعزام داشت. ارتش به راه مي افتد و ناوگان كشتي ها هم در كنار ارتش در طول ساحل به حركت در مي آيند، غافل از اين كه سرنوشت غمناكي در منطقه آتوس (مونته سانتو امروز ) در انتظار كشتيهاي عظيم ايرانيان بود. در اين منطقه بدليل در گرفتن يك طوفان شديد و حمله يك قبيله به آنان مجبور به عقب نشيني شدند.

داريوش مجددا در جهت تدارك حمله بر ميايد و دو سال بعد حمله ديگري را به يونان آغاز مي كند، ارتش مركب از 50000 نفر مرد را به فرماندهي داتي و آرتافرنه جهت حمله ارسال ميدارد، اين بار ارتش در سر راه خود با مقاومت خاصي روبرو نشد و تا 40 كيلومتري آتن پيش رفت. در آن زمان يونانيان نمي دانستند كه بسياري از حكمرانان مناطق مختلف يونان در مقابل مهاجمان تسليم شدند و فقط آتن و اسپارت در مقابل دشمن مقاومت كردند و يونان يك ارتش 10000 نفري به اضافه 1000 نفر ازطرف قبيله پلاته آ به مقابله با دشمن مي فرستد. براي چندين روز دو ارتش در مقابل هم بدون حمله به يكديگر مي ايستند. قبل از الحاق ارتش اسپارت به ارتش يونان فرمان حمله صادر شده و شدت حمله به حدي بود كه ارتش ايران را وادار به عقب نشيني مي كند.

 

جنگ سوم و چهارم ايران باستان

داريوش شاه شاهان نتوانست ماموريت خويش را به پايان برساند، به علت اين كه ضمن تدارك حمله از دنيا رفت و ادامه ماموريت به پسر وي سيروس واگذار گرديد.

سيروس در ادامه نقشه پدرش يك ارتش 100000 نفري به همراه يك ناوگان دريائي متشكل از 1200 كشتي تدارك مي بيند.

در ادامه اين بخش از كتاب به توضيح جنگهاي سوم و چهارم ايران و يونان و علت شكست مجدد ايران در اين جنگها پرداخته شده است.

 

كتاب تاريخ سال دوم دبيرستان -  اسلام

 

“ اسلام و امپراطوري ها ”  عنوان بخشي از كتاب تاريخ سال دوم دبيرستان مي باشد كه در آن سعي در آشنايي دانش آموزان با دين اسلام شده است كه در ادامه با ذكر مهمترين عناوين اين بخش، به شرح خلاصه اي از مطالب هر عنوان مي پردازيم.

مهمترين عناوين:

   ·  محمد و اسلام

   ·  بسوي مكه

   ·  يهوديت، مسيحيت و اسلام

   ·  يك مستعمره وسيع

   ·  از عربستان تا اروپا

   ·  مذهب اسلامي

   ·  مسجد مكاني براي دعا

   ·  اهل كتاب

   ·  جهاد جنگ مقدس

   ·  تمدن عرب

   ·  فرهنگ و علوم

 

محمد و اسلام

در قرن ششم ميلادي در سرزمينهاي مشرف به مديترانه زبان يوناني، لاتين و مذهب مسيحيت گستردگي زيادي داشتند ولي در قرن هفتم يك تمدن جديد به نام تمدن عرب وارد صحنه مي شود و به سرعت سرزمينهاي زيادي را در حوزه مديترانه در بر ميگيرد.

در  سال 612 ميلادي از طرف مردي كه در يك خانواده فقير بدنيا آمده و براي مدتي به شغل كاروان داري در خدمت زني بيوه و ثروتمند كه بعدا به همسري وي در مي آيد مشغول بوده، به نام محمد، دعوت به اسلام آغاز ميگردد. وي كه به عنوان آخرين پيامبر از طرف خداوند بعد از ابراهيم و عيسي برگزيده شده بود مردم را به اسلام دعوت ميكرد و از آنها ميخواست كه بر عليه ظلم و فساد و بت پرستي كه در آن زمان حاكم بود مبارزه كنند. پيروان وي مسلمان ناميده ميشوند، به معني گردن نهاده.

 

بسوي مكه

رسالت پيامبر و دعوت وي از مردم جهت گرويدن به اسلام و خواست وي از مردم جهت مبارزه براي داشتن عدل و برابري، بر ضد منافع بسياري از تجار آن زمان منطقه بود، در نتيجه وي را تهديد به مرگ كردند تا حدي كه مجبور شد در سال 622 مكه را به صورت پنهاني به قصد مدينه ترك كند. اين سفر پيامبر كه به زبان عربي هجرت گفته ميشود در تاريخ اسلام بسيار مهم است به حدي كه از آن تاريخ به بعد مسلمانان شروع به شمردن سال كردند و علت اهميت آن اين است كه پيامبر دعوت به اسلام را از خارج از محل زادگاه خويش آغاز كرد و از آنجا بود كه اسلام به همه جا گسترش يافت. سفر پيامبر به مدينه و به اسلام گرويدن روز افزون مردم، باعث شد كه پيامبر توانست بعد از هشت سال به مكه بازگردد و با مخالفين دين اسلام كه ايشان را به مرگ تهديد كرده وموجب هجرت پيامبر به مدينه شده بودند، مبارزه كند و آنها را شكست دهد و بعد ها كل شبه جزيره عرب را به دين اسلام دعوت نمايد.

 

يك مستعمره وسيع

بعد از رحلت پيامبر در سال 632 ميلادي بر طبق دستور قران و سنت پيامبر، مي بايست يك نفر جانشين كه در زبان عربي خليفه ناميده ميشود وظيفه هدايت مردم را بر عهده ميگرفت.

چهار خليفه اول همگي به دليل خصومتهاي زيادي كه در بين مردم بعد از رحلت پيامبر بوجود آمده بود كشته شدند. اما عليرغم اختلافات دروني در اين سالها سرزمينهاي تحت نفوذ اسلام رشد وتوسعه بسيار زيادي داشتند به گونه ائي كه در همان سالها يعني بين سالهاي 634 و 644 ارتش اسلام نقشه خاورميانه را تغيير مي دهد، سوريه و مصر را اشغال مي كند، امپراطوري ايران را در هم مينوردند و به سوي هند و آفريقا پيش مي رود. دليل اصلي اين كه مسلمانان دامنه تصرفات خود را گسترش مي دادند نيز اين بود كه سعي بر گسترش اسلام داشتند.

ويژگي خاص مهاجمان در طول اين جنگ ها و تصرفات اين بود كه ويراني با خود به همراه نمي آوردند و شهرها را مورد غارت قرار نمي دادند. حتي اغلب در بيرون از دروازه هاي شهر هاي متصرف شده مي ماندند و فقط خواستار پرداخت ماليات سرانه بودند.

سئوالي كه پيش مي آيد اينست كه براستي چگونه يك اقليت مي توانست اين گونه براحتي و سريع دامنه تصرفات خويش را چه در درون امپراطوري ايران و چه در امپراطوري بيزانس توسعه دهد؟

نوع حكومت مسلمانان بر مردم مي تواند پاسخ اين سوال باشد.

مالياتهاي وضع شده در حكومت هاي آن زمان بر مردم فقير فشار زيادي وارد مي كرد. ولي مالياتهاي وضع شده از طرف مسلمانان ناچيز بود تا حدي كه اگر كسي مسلمان مي شد از پرداخت همان ماليات ناچيز هم معاف بود و از طرفي نيز مالياتهاي جمع آوري شده براي بهبود زندگي مردم همان منطقه صرف مي شد. نكته ديگر اين كه مسلمانان با تصرف يك منطقه تغييراتي در نوع حكومت آن منطقه و قوانين آن نمي دادند و كسي را با اجبار وادار به انجام كاري نمي كردند.

 

از عربستان تا اروپا

اختلافات موجود در بين سران اسلام باعث ايجاد نبردهائي در بين آنها  گرديد، تا جائي كه چهارمين و آخرين خليفه كه داماد پيامبر بود به اسم حضرت علي در سال 657 ميلادي در نبرد با معاويه فرماندار سوريه شكست خورد و در سال 661 ميلادي بر خلاف قوانيني كه انتخاب خليفه را منوط به انتخابات مي كرد، سلسله امويه قدرت را در دست گرفت و تا سال 750 ميلادي بر سر قدرت باقي ماند .

دامنه گسترش اسلام همچنان رو به افزايش بود، تا جائي كه در سال 711 اعراب بخش آفريقاي شمالي و شبه جزيره ايبريكا را تحت سلطه خود در آوردند.

 

دين اسلام

قران كتاب مقدس مسلمانان مي باشد كه در اين كتاب نحوه زندگي به مسلمانان آموخته مي شود.

مطالب آورده شده در اين كتاب نه تنها در زندگي مسلمانان بلكه در سطح قوانين اسلامي ارزش قانوني دارند .

نقاط اصلي جهان بيني اسلامي به نام اصول دين خوانده ميشوند .

اولين اصل توحيد است. يعني هيچ خدائي جز خداي واحد وجود ندارد و محمد فرستاده اوست. اين اولين قانون مسلمانان بود و هر كسي كه به اسلام مي گرويد بايد آن را مي پذيرفت . مسيحيان و يهوديان كه اهل كتاب ناميده مي شوند و قبل از ورود اسلام  داراي مذهب يكتا پرستي بودند مي توانستند در مذهب خويش باقي بمانند و به عنوان شهروند درجه دو شناخته شده و ماليات پرداخت كنند.

دومين اصل نماز است كه مي بايست 5 بار در روز بعد از وضو به سوي مكه نماز خوانده شود. و علاوه بر آن همه مسلمان بايد در روز جمعه گرد هم آمده و نماز را با هم در مسجد به جا آورند .

سومين اصل روزه است كه تمامي مسلمانان در ماه رمضان بايستي روزه بگيرند و از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب خوردن و آشاميدن براي آنان ممنوع و فقط شبها مي توانند به صرف غذا بپردازند.

چهارمين اصل نيز حج است كه هر مسلمان بايست حداقل يكبار در طول عمر خويش به شهر مقدس مكه مشرف شود.

و پنچمين اصل زكات ميباشد كه به معني جمع آوري پول از بين ثروتمندان و توزيع آن بين فقرا است.

 

 

مسجد مكاني براي دعا

مسجد مكاني مذهبي براي مسلمانان است كه اساس آن در همه جا يكسان مي باشد و فقط در مكانهاي مختلف بسته به موقعيت و دوران ساخت آن، تغييرات جزئي دارد .

هر مسجد داراي حداقل يك مناره است جائي كه موذن 5 بار در روز مردم را به نماز فرا مي خواند، بعد از در ورودي حياط مسجد قرار دارد كه مكاني براي وضو گرفتن در آن قرار دارد، بعد از حياط محوطه داخلي مسجد است كه كف آن از فرش پوشيده شده و حتما مي بايست بدون كفش وارد آنجا شد، جائي كه هيچگونه تزئين و تصويري وجود ندارد. در گوشه محوطه داخلي، محراب وجود دارد كه جهت مكه را نشان ميدهد و در كنار آن منبر مي باشد.

 

اهل كتاب

در كنار اصول دين كه در بخش قبل ذكر شدند قوانين ديگري نيز هستند كه هنوز هم توسط مسلمانان به مانند گذشته رعايت مي شوند كه ميتوانند دنياي غرب را شگفت زده كنند، به عنوان مثال نخوردن گوشت خوك و نياشاميدن الكل. اما رفته رفته با گسترش اسلام و افزايش جمعيت مسلمانان و آشنائي با مردم ديگر، مسائل موجود افزايش يافتند به گونه ائي كه قبلا مسلمانان جهت پاسخ به نيازهاي خود به قران مراجعه مي كردند ولي الان ديگر براي بسياري از مسائل خود پاسخي مستقيم در قران نمي يابند و لذا براي حل اين مسائل مدارس خاص (حوزه علميه) بوجود آمد كه در آن با تفسير آيات قراني سعي بر يافتن پاسخي جهت مسائل پيش آمده دارند. كه البته معمولا اين مدارس با هم در تفسير مسائل پيش آمده توافق ندارند .

در ادامه اين بخش به توضيح چگونگي پيدايش دو گروه در مسلمانان يعني سني و شيعه اشاره دارد و اين كه  شيعيان حضرت علي (ع) را به عنوان آخرين خليفه مي شناسند.

 

جهاد جنگ مقدس

برخي مسلمانان جهاد را ركن ششم دين اسلام مي دانند، جهاد يا جنگ مقدس يعني مبارزه ائي كه هر مسلمان بايد جهت شكوهمندي هر چه بيشتر اسلام از درون تا دنياي اطراف خويش آغاز كند. در قران به صراحت كامل آمده كه با چه كسي و به چه دليلي بايد مبارزه كرد و پاداش كسي كه در راه خدا مبارزه ميكند چيست.

در ادامه اين مطلب مي خوانيم: در قران به صراحت آمده با كساني مبارزه كنيد كه به جنگ با شما مي آيند، با كساني كه خدا را به يگانگي نمي پذيرند و پيامبر خدا را به عنوان فرستاده وي نمي پذيرند بجنگيد اما مهاجم نباشيد، اگر به شما حمله كردند آنها را بكشيد ولي اگر چنانچه دست كشيدند خدا بخشنده است.

 

تمدن عرب

دنياي عرب يك تحول فرهنگي را ايجاد مي كند كه بر اساس آن پايه هاي اقتصاد و تجارت براي ارتباط با دنياي اطراف خود ريخته ميشود.

اعراب پيش از اسلام با توجه به شرايط محيطي سختي كه براي زندگي داشتند فاقد فرهنگي خاص و كامل بودند وليكن با ظهور اسلام و گسترش سريع و روز افزون آن و پيامد آن يعني تبادلات تجاري و اقتصادي خود با ديگر مردم و فرهنگ ها، رفته رفته باعث شد با فرهنگ ملل ديگر آشنا شده و تاثيرات فرهنگهاي مختلف سبب شود كه در نهايت داراي فرهنگي كامل شوند.

 

فرهنگ و علوم

تيتر پاياني بخش اسلام كتاب تاريخ سال دوم دبيرستان به فرهنگ و علوم نزد مسلمانان اختصاص دارد واين گونه آغاز مي گردد كه:

پيامبر اسلام در همان سالهاي نخست علاقه وافر خود را در مورد علوم نشان دادند بدينگونه كه با تشويق دانشمندان آن روز اولين دانشگاه دنيا را بنيان نهادند و ودر جهت احداث كتابخانه تلاتش ميكردند تا حدي كه اعراب بعد از تصرف منطقه ائي در جستجوي دست نوشته هاي موجود به مثابه ماليات  آن منطقه برميامدند.اعراب به علم رياضيات و ستاره شناسي شكوه خاصي دادند و آنها بودند كه استفاده از عدد صفر را جهت محاسبات متداول كردند . همچنين در زمان اعراب  علم ادبيات و موسيقي هم به رده هاي بالائي از ترقي دست يافتند.  

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
ثبت نام در چهلمین دوره آموزش زبان فارسی

آدرس فیس بوک رایزنی فرهنگی

اینستاگرام  رایزنی فرهنگی

کانال تلگرام رایزنی

سفارت جمهوری اسلامی ایران - رم

دستاوردهاي انقلاب

صفحه رایزنی فرهنگی در یوتیوب

حج ابراهیمی

گزارش های تصویری حمید معصومی نژاد در فیسبوک

ايرانيان خارج از کشور

واحد مرکزی خبر

پرتال ایران

زبان فارسي

فارسي بياموزيم

مؤسسه اسلامي امام مهدي (عج)
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 3215
بازدید امروز : 87
بازدید این صفحه : 1276961
بازدیدکنندگان آنلاين : 5
زمان بازدید : 2.0625

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت