پنج شنبه ٠٣ فروردين ١٣٩٦ فارسي|Italian
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
اصفهان
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   
کرسی های زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه های ایتالیا - دانشگاه بولونیا

 منبع :

 نويسنده : اکبر قولی    ایمیل : ghowli@gmail.com

 نوشته شده در تاريخ : 1389/09/20   ( آخرين ويرايش : 1389/09/20 )

 

 

زبان و ادبيات فارسی از سال 1975 در دانشگاه بولونيا تدريس مي شود. پروفسور جووانی درمه[i] اولين استادی بود که بمدت سه سال از 1975 تا 1978 سمت استادی زبان و ادبيات فارسی را در اين دانشگاه بعهده گرفت. پس از او از سال 1978 تا کنون پروفسور مائوريتزيو پيستوسو [ii]در اين کرسی مشغول تدريس است.

 پروفسور پيستوسو از دانشکده زبان و ادبيات خارجی دانشگاه ونيز در رشته زبان و ادبيات فارسی فارغ التحصيل شده و مطالعات خود را در زبان های تاجيکی و روسی گسترش داده است. او تحقيقات ارزنده ای در باره تطور زبان و ادبيات فارسی بعد از اسلام در ايران و آسيای مرکزی دارد که بصورت کتب و مقالات متعدد به چاپ رسيده است.

هر يک از اين آثار که نتيجه بررسی و کندوکاو در جريان های تاريخی و فرهنگی و ادبی ايران و کشورهای هم مرز آن ميباشد نمونه ايست از تلاش ها و بررسی های مداوم ايرانشناسان و استادان ايتاليائی که بامطالعات و پژوهش های متمادی و مستند خود امکانات تحقيقی قابل توجهی در اختيار دانشجويان و پژوهشگران مي گذارند.

اکثر اين مطالعات علاوه بر انتشار بصورت کتب و مقالات در سالنامه ها و فصلنامه های تخصصی، در برنامه های تدريس زبان فارسی نيز گنجانده شده و اغلب موضوع تحقيق، بحث و تبادل نظر با دانشجويان قرار مي گيرند و آنان را به آشنائی عميق تری از فرهنگ و تاريخ ايران رهنمون ميشود.

 از آثار مهمی که به صورت کتاب و مقاله از پروفسور پيستوسو در اين دوره بيست و پنج ساله بچاپ رسيده ميتوان به اختصار به چند عنوان زير اشاره کرد:

   ·          ترجمه و مقدمه ای از سياستنامه اثر خواجه نظام ا لملک طوسی [iii]

   ·          گردآوری مجموعه مقالاتی از پروفسور آلساندرو بائوزانی [iv]در مورد تاريخ ادبی و دينی ايران [v]

   ·          افسانه های سمرقند با همکاری پروفسور ماکااوا [vi]

   ·          ترجمه پيام کافکا اثر صادق هدايت با همکاری ف. فاوللی [vii]

   ·          در باره متن فارسی کتاب حاجی بابای اصفهانی [viii]

   ·          قدری شيراز و شعر حماسی در دوره صفويه [ix]

   ·          قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران [x]

   ·          زبان هنر در آسيای اسلامی [xi]

   ·          درباره ادبيات معاصر فارسی [xii]

   ·          ناصر خسرو و درخت          [xiii]

   ·          زبان های مختلف افغانستان [xiv]

   ·          مساله ايران از مصدق تا خمينی [xv]

   ·          داستان سمرقند اثر زين العابدين واصفی [xvi]

   ·          ايران و هند از ديدگاه نيکيتين تاجر روسی [xvii]

   ·          سينما در فرهنگ ايران [xviii]

   ·          توليدات سينمای ايران، مصاحبه با فرخ غفاری [xix]

   ·          تصاويری ميان شرق و غرب [xx]

   ·          کاج و کاروان [xxi]

و بسياری مطالب علمی و تحقيقی ديگر که آوردن فهرست کاملی از آن ها در اين فرصت امکان پذير نيست.

 

در دانشگاه بولونيا علاوه برکرسی زبان و ادبيات فارسی، از سال 1971 تا سال 1990 خانم پروفسور ماريا گراتزيا برونو تيبيلتی[xxii]، متخصص زبان های کهن ايتاليا پيش از زبان لاتين، مسئوليت تدريس درس ايرانشناسی را بعهده داشته است.

او که مطالعات وسيع و ارزنده ای در زبان های سانسکريت و اوستائی و ديگر زبان های ايران باستان بخصوص زبان کتيبه ها دارد دانشجويان علاقمند به ايرانشناسی را در شناخت و مطالعه آثار اين دوره مهم تاريخی و فرهنگی ياری کرده است.

پس از وی تدريس ايرانشناسی در دپارتمان مطالعات زبان های شرقی دانشگاه بولونيا ازسال 1991 تا سال 1997 به پروفسور آنتونيو پانائينی [xxiii] متخصص  زبان اوستائی سپرده شد.

او از سال 1997 تا کنون کرسی استادی زبانشناسی ايرانی و تاريخ شرق کهن را در دانشکده حفظ آثار باستانی شهر راونا  بعهده دارد.

(در بخش مربوط به دانشکده حفظ آثار باستانی دانشگاه راونا توضيحات لازم در مورد اين دو درس داده خواهد شد.)

 

در حال حاضر  بعلت کمبود استاد، دو درس ايرانشناسی و زبان و ادبيات فارسی در هم ادغام شده و بوسيله پروفسور مائوريتزيو پيستوسو تدريس مي شود و دانشجويان ميتوانند يکی از اين دو درس و يا هردو را انتخاب کنند.

 

 

همکار فارسی زبان

در کرسی زبان و ادبيات فارسی دانشگاه بولونيا از سال 1981 تا سال 1994 خانم فريبا خمسه ای، بعنوان همکار ايرانی تدريس زبان فارسی، دانشجويان را در فرا گيری و تلفظ صحيح زبان زنده و روزمره فارسی ياری ميکرده است.

اين همکاری که يکی از عوامل اساسی و مهم يادگيری هر زبان تازه ايست و در تمام رشته های زبان دانشگاهی گنجانده ميشود، عامل مفيد و موثری در علاقمندی دانشجويان به ياد گيری زبان فارسی و فراگيری اين زبان بوده است.

 متاسفانه بعلت وجود قوانين خاص استخدامی آن زمان، در سال 1994 اين همکاری قطع شد و حتی بعد از تغيير قوانين نيز امکان حضور و همکاری استاد ديگری که با زبان فارسی بعنوان زبان مادری آشنا باشد بوجود نيامد.

مسلماً بهره گيری از يک همکار فارسی زبان و استفاده از امکانات و روش های نوين زبان آموزی از طريق وسائل سمعی و بصری مانند نوار های راديوئی و ويدئوئی و ميکرو فيلم از عوامل موثر در يادگيری و تلفظ صحيح زبان فارسی بشمار ميايد.

در چند سال اخير جبراً  اين کمبود بوسيله پرفسور پيستوسو جبران شده است.

 

کتابخانه ها

مجموعه کتب مربوط به کرسی زبان و ادبيات فارسی دانشگاه بولونيا از سه قسمت تشکيل شده است.

قسمت اول کتابخانه دپارتمان مطالعات شرقی و زبانشناسی است که حدوداً 500 جلد کتاب را شامل مي شود. اين مجموعه حاوی کتبی بزبان های مختلف از جمله فارسی ، تاجيکی و روسی راجع به فرهنگ و تمدن حوزه ايران از قرون اوليه تاکنون مي باشد.

از جمله کتب مهم و ارزشمند اين کتابخانه ميتوان از نسخ و تاليفات زير نام برد:


   ·          فرهنگ لغت دهخدا ( 48 جلد )

   ·          دائرة ا لمعارف اسلام بزبان ترکی  (13 جلد)

   ·          دائرة ا لمعارف اسلام به زبان انگليسی (10 جلد)

   ·          دائرة ا لمعارف ايران (7جلد)

   ·          مروری بر تاريخ هنر ايران (19 جلد)

   ·          تاريخ ادبيات در ايران (5جلد)

   ·          تاريخ ايران (کمبريج 6 جلد)

   ·          تاريخ بيهقی

   ·          تاريخ نهضت های فکری ايرانيان (3 جلد)

   ·          تاريخ اجتماعی تهران (6 جلد)

   ·          تاريخ تذکره های فارسی (2 جلد)

   ·          تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسی

   ·          حيات يحيی (4 جلد)

   ·          گلستان سعدی

   ·          بوستان سعدی

   ·          کليات شمس تبريزی

   ·          ديوان عطار

   ·          ديوان امير معزی

   ·          ديوان ملک الشعرای بهار (2 جلد)

   ·          ديوان صائب 

   ·          قابوسنامه

   ·          رهبران مشروطه (2 جلد)

   ·          فرهنگ تصويری دردنيای اسلام (16 جلد)

   ·          کتابشناسی ايران (6 جلد)

   ·          زبانشناسی ايرانی (2 جلد)

   ·          تاريخ شعر عثمانی (6جلد)

   ·          ادبيات ترکی (5 جلد)

   ·          نسخه های دستنويس به زبان ترکی (5 جلد)

   ·          امپراطوری عثمانی

   ·          هنر اسلامی (2 جلد)

   ·          عارف قزوينی 

   ·          شعر نو از آغاز تا امروز (2 جلد)

   ·          نويسندگان پيشرو ايران

   ·          تعزيه در ايران، ايران از ديدگاه خاورشناسان ايتاليا 


وبسياری تاليف ارزشمند ديگر که دانشجويان را در آشنائی با تاريخ، فرهنگ، زبان و هنر ايران ياری ميکند.

 

قسمت دوم، کتابخانه شخصی پروفسور پيستوسو ميباشد که آن نيز شامل حدود 500 جلد کتاب است.

اين مجموعه که تاليفاتی در زمينه های مختلف تاريخ تمدن و فرهنگ ايران و زبان و ادب فارسی است در طول سفر های تحقيقی و به هدف مطالعه و بررسی تمدن های آسيای مرکزی و آسيای صغير، در بيست سال گذشته جمع آوری شده و اکنون در اختيار دانشجويان و پزوهشگران قرار دارد که در صورت نياز مي توانند از آن بهره مند شوند.

از آثار قابل توجه اين کتابخانه ميتوان به عنوان های زير اشاره کرد:


        ·          فرهنگ معين (6 جلد)

        ·          فرهنگ آنندراج محمد دبير سياقی (7 جلد)

        ·          برهان قاطع محمد حسين بن خلف تبريزی به اهتمام دکتر محمد معين (5 جلد)

        ·          فرهنگ پهلوی دکتر بهرام فره وشی

        ·          فرهنگ لغات و ترکيبات شاهنامه داريوش شامبياتی

        ·          دائرة ا لمعارف تاجيکی

        ·          فرهنگ لغات عاميانه تاليف محمد علی جمالزاده

        ·          فرهنگ نظام (5 جلد)

        ·          فرهنگ اشعار حافظ تاليف محمد رجائی بخارائی

        ·          فرهنگ علوم تاليف سيد جعفر سجادی

        ·          امثال و حکم تاليف علی اکبر دهخدا (4 جلد)

        ·          فرهنگ مترادفات و اصطلاحات گرد آورنده محمد پادشاه

        ·          فرهنگ معاصر

        ·          بدايع الوقايع(2 جلد)

        ·          گلزار جاويدان تاليف محمود هدايت (2 جلد)

        ·          حافظ به تصحيح پرويز ناتل خانلری

        ·          سير ا لملوک خواجه نظام ا لملک طوسی

        ·          اشعار عرفانی جلال الدين مولانا رومی

        ·          ترجمه اشعار حافظ

        ·          ترجمه قابوسنامه اثر کيکاووس ابن اسکندر


                                       

قسمت سوم، کتاب های مربوط به درس ايرانشناسی و زبان های ايرانی پيش از اسلام است که به همت خانم پروفسور ماريا گراتزيا تيبيلتی جمع آوری شده است. اين کتابخانه شامل تاليفات مربوط به زبان های کهن ايرانی و متون کتيبه ها و تاريخ پيدايش آن هاست.

اين مجموعه قابل توجه شامل 150 جلد کتاب بزبان های مختلف است که از مهم ترين آنها ميتوان از تاليفات زير نام برد:


        ·          مطالعاتی در باره گاتا های زردتشتی

        ·          فرهنگ سغدی

        ·          نسخه های خطی پهلوی

        ·          آتن و پارس در قرن پنجم قبل از ميلاد

        ·          تاريخ ايران باستان

        ·          تاريخ هخامنشيان (2 جلد)

        ·          کتاب های ارتاويزار

        ·          اوستا کتاب مقدس پارسيان

        ·          واژه نامه های پهلوی

        ·          تمدن پيش از اسلام

        ·          دوره های نخستين دين زردشت

        ·          زبان های هندوايرانی (6 جلد)

        ·          مطالعات تاريخ باستان (3 جلد)

        ·          تاريخ سياسی هخامنشيان (2 جلد)


 

انتشارات

   دپارتمان مطالعات زبان های شرقی دانشگاه بولونيا سالانه دفتری از مقالات و بررسی های پژوهشگران و استادان شرقشناس منتشر مي کند که اغلب اوقات حاوی مباحثی تحقيقی در مورد زبان و فرهنگ ايران نيز ميباشد.[xxiv]

علاوه براين سالنامه تعداد بسياری مجلات و مطبوعات بزبان های مختلف از کشور های ديگر به اين دپارتمان ميرسد که بطور منظم جمع آوری شده و در اختيار دانشجويان قرار ميگيرد.

از مهم ترين آن ها به عناوين زير اشاره ميکنيم.

انتشارات به زبان فارسی:

 ·    آينده ، فصلنامه مطالعات آسيای مرکزی و قفقاز وابسته به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ايران، از جلد 5 به بعد (1980ـ1979)

   ·          دانشمند ، مجله مطالعات علمی و تکنيکی

   ·          کيهان فرهنگی ، از جلد 3 به بعد (1986)

   ·          نشر دانش ، از جلد 6 به بعد (1988ـ1987)    

   ·          يادگار ، مجله ماهيانه ادبی و علمی و تاريخی ، از جلد 1 تا جلد 5 (1948ـ1944)، سردبير عباس اقبال

   ·          مطالعات ايرانی ، مرکز مطالعات فرهنگی ـ بين ا لمللی

   ·          ديدگاه ها و تحليل ها ، ماهنامه دفتر مطالعات سياسی و بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ايران

   ·          سياست خارجی ، نشريه سياسی ، اقتصادی، فرهنگی و حقوقی

   ·          نامه پارسی ، فصلنامه شورای گسترش زبان و ادبيات فارسی

   ·          ايران شناخت ، نامه انجمن ايرانشناسان کشورهای مشترک المنافع و قفقاز

   ·          فصلنامه گلستان ، فصلنامه شورای گسترش زبان و ادبيات در امريکای شمالی

   ·          آشنا ، دوماهه فرهنگی و ادبی

   ·          جهانگردان ، ماهنامه ويژه ايرانگردی و جهانگردی

 

انتشارات به زبان های ديگر:

   ·          مجله مطالعات ايرانی ، به زبان انگليسی از جلد 1تا کنون ( 1968 )[xxv]

   ·          آکتا ايرانيکا ، دائرة ا لمعارف مطالعات ايرانی[xxvi]

   ·          آبستراکتا ايرانيکا ، مجله چکيده های ايرانشناسی[xxvii]

   ·          ايران ، مجله انستيتوی مطالعات فارسی در انگلستان از جلد 1 تا جلد 26 (1983ـ1963) [xxviii]

   ·          مجله شرق مدرن ، از 1978 تا کنون[xxix]

   ·          پرسيکا ، از جلد 1 (1963)[xxx]

   ·          مجله مطالعات ايرانی ، از جلد 1 (1972)[xxxi]

 

پايان نامه ها

دانشجويان رشته زبان و ادبيات فارسی و ايرانشناسی، بعلت مشکلاتی که در فراگيری زبان فارسی ومطالعه متون به زبان اصلی دارند، در هنگام انتخاب موضوع پايان نامه خود بيشتر به موضوعات تاريخی، سياسی، فرهنگی و هنری ميپردازند.

از مطالعات و بررسي های تحقيقی قابل توجهی که بصورت پايان نامه دوره ليسانس در دانشگاه بولونيا تدوين و ارائه شده اند ميتوان عنوان های زير را يادآور شد:

   ·          انقلاب ايران و مطبوعات ايتاليائی ، 1981ـ80 19 ريتا بامبينی[xxxii]

   ·          جنگ نامه قشم ، نوشته قدری شيرازی ، 1982ـ1981 ، ماريا کريستينا پوديولی[xxxiii]

   ·          سفرنامه ناصرالدين شاه به انگلستان واتريش ، 1985ـ1984 ، پاتريزيا کانارلا [xxxiv]

   ·          شخصيت و آثار محمد مصدق ، 1987ـ1986 ، ناديا تربی [xxxv]

   ·          ريشه ها و ساختار های تعزيه ، تئاتر مذهبی ايران در شواهد و ماخذ اروپا ، 1987ـ 1986[xxxvi]                  

   ·          بدايع الوقايع اثر محمود واصفی ، 1990ـ1989 ، جورجو روتا    [xxxvii]

   ·          هملت های ايرانی ، 1990ـ1989 ، ساندرا فانتينی  [xxxviii]

   ·          خيام و کافکا در رساله های صادق هدايت ،1993ـ 92، فلاويو فاوللی [xxxix]

   ·          رقابت روسيه و انگليس در آسيای مرکزی در قرن نوزدهم ،1993ـ1992 ، استفانو کلومبارو [xl]

   ·          سنکووسکی شرقشناس و ترجمه روسی حاجی بابا ، 1994ـ1993 ، دکتر کاتيا نری[xli]

 ·    سفرنامه ميرزا ابوالحسن خان شيرازی ايلچی به روسيه ، گزارشی از سفر يک ايرانی به روسيه در دوره الکساندر اول ، 1994ـ1993 ، ماسيميليانو پليمنو[xlii]

   ·          ويژگی های فرمی در شعر فارسی بعد از انقلاب ايران ، از 1978 تا 1998 ، 1998ـ1997 ، گابريئله کاوالتی[xliii]    

برنامه های درسی زبان و ادبيات فارسی

در برنامه تحصيلی دوره ليسانس دانشکده مطالعات و زبان های شرقی دانشگاه بولونيا درس ايرانشناسی از دروس اصلی و درس زبان و ادبيات فارسی از دروس فرعی بشمار مي آيد.

برنامه های درسی کرسی زبان و ادبيات فارسی و ايرانشناسی موضوعات و متون مختلفی را شامل ميشوند که دانشجويان بر حسب علاقه و يا آشنائی به مطالعات مربوط به شرقشناسی و يا زبان های شرقی مي توانند بعنوان موضوع اصلی امتحان انتخاب کنند.

در برنامه های درسی هر سال تحصيلی مطالعه و فراگيری بعضی از متون اجباری و برخی ديگر انتخابی و اختياری است.

همان طور که پيش از اين ذکر شد دانشجويان معمولاً يک يا دو درس در زمينه زبان و ادب فارسی و يا ايرانشناسی انتخاب کرده امتحان مي دهند. آزمون هردو درس بصورت شفاهی  صورت ميگيرد که در ضمن آن دانشجويان بايد قادر به خواندن و ترجمه متنی کوتاه از متون ادبی به زبان فارسی باشند.

از موضوعات اساسی و مهمی که، در بيست سال اخير، هر ساله در برنامه های درسی کرسی زبان و ادبيات فارسی و ايرانشناسی دانشگاه بولونيا گنجانده شده است به دروس و تاليفات اصلی و پايه ای بطور اختصار اشاره ميکنيم.

 (دانشجويان ميتوانند يکی از برنامه های پيشنهادی را انتخاب کنند.)

 

 

 

 سال تحصيلی 1980ـ1979

برنامه اول :

الف: "مقدمه ای بر زبان و ادبيات فارسی" شامل آشنائی با مناطق جغرافيائی ـ فرهنگی، دوره های تاريخی، سبک شناسی، آشنائی با الفبا و مقدمات دستوری و صرف و نحو زبان، آشنائی مقدماتی با ادبيات  فارسی.

متون مورد مطالعه:

   ·          ادبيات فارسی تاليف آنتونيو پاليارو و آلساندرو بائوزانی [xliv] 

   ·          ادبيات فارسی تاليف آنجلو پيه مونتسه  [xlv]

   ·          دستور زبان  فارسی تاليف آ. کلتی[xlvi]

   ·          دستور زبان فارسی تاليف آ. ک. س. لمبنون[xlvii]

   ·          فرهنگ لغت فارسی ـ انگليسی تاليف ف. استينگس[xlviii]

   ·          گلستان سعدی

ب : "بحران سياسی سال های 1979ـ1978 و تاسيس جمهوری اسلامی در ايران".

اين بررسی تحقيقی شامل مطا لعه دقيق مقالات و اخباری است که در روزنامه های ايتاليائی در طول سال های 1979ـ1978 در مورد انقلاب اسلامی و تغيير رژيم سياسی ايران منعکس شده است.

متون مورد مطالعه:

   ·          ايران ، کشوری در حال توسعه ، اثر ب. نيرومند[xlix]

   ·          ايران : نفت ، خشونت ، قدرت ، اثر ج. ا. گروسی[l]

   ·          مدارا و جهاد در اسلام ، اثر ب. م. اسکارچا[li]

دراين برنامه درسی که با همکاری پروفسور بيستگی[lii] انجام مي گيرد  مطالب و مقالاتی به زبان فارسی از روزنامه های ايران قبل از انقلاب و بعد از انقلاب نيز در اختيار دانشجويان قرارداده مي شود.

برنامه دوم

الف : محاکمات اللغتين ، اثر مير علی شيرنوائی : جدلی ادبی ميان فارسی و ترکی  در هرات قرن شانزدهم .

مطالعه اين متن از روی ترجمه انگليسی ر. دورو[liii] صورت ميگيرد که دورنمائی از ادبيات فارسی و ترکی ونقاط مشترک اين دو زبان و فرهنگ را در قرن شانزدهم بدست ميدهد.

متون مورد مطالعه:

   ·          ادبيات فارسی تاليف آ. بومباچی[liv]

   ·          شعر عاشقانه ترکی وفارسی، تاليف آ.م. پيه مونتسه و ج. ر. اسکارچا[lv]

   ·          تاريخ شعر عثمانی ، تاليف ا. ج. و. گيب[lvi]

 

ب : هنر قرن نوزدهم در ايران : مطالبی برای يک تاريخ مصور از ايران دوره قاجار

متون مورد مطالعه:

   ·          ارزشيابی هنر ايرانی ،  تاليف آ. او. پوپ[lvii]

   ·          سفرنامه های اروپائيان  در باره طهران ، کاشان ، اصفهان[lviii]

 

برنامه سوم

زبان تاجيکی معاصر. نکاتی درباره فرهنگ تاجيک از خانات بخارا تا جمهوری سوسياليست تاجيکستان.

متون مورد مطالعه:

   ·          از تاريخ ايران تا ادبيات تاجيک[lix]

   ·          مختصری از دستور زبان تاجيکی[lx]

   ·          فرهنگ لغت تاجيکی ـ روسی[lxi]

 

اکثر متون پيشنهادی در کتابخانه های شهر بولونيا و به ويژه کتابخانه های دپارتمان مطالعات زبان های شرقی موجود و در دسترس دانشجويان است.

درصورت ناياب بودن برخی کتب و يا مقالات مورد لازم، فتوکپی مطالب از طرف استاد مسئول در اختيار دانشجويان قرار ميگيرد.

در طول ساعات درسی زبان فارسی و يا ايرانشناسی، پژوهشگران و دانشجويان علاقمند ميتوانند مشکلات خود را در زمينه های گوناگون فراگيری و بررسی هر يک از متون مورد مطالعه بالا را با استاد مربوط در ميان بگذارند.

 

سال تحصيلی 81 ـ 1980

برنامه درسی زبان و ادبيات فارسی اين سال به دو بخش جدا گانه تقسيم ميشود.

بخش نخست در رابطه با دانشجويانی است که هيچگونه آشنائی به زبان فارسی ندارند و بخش دوم در رابطه با دانشجويانی که دوره مقدماتی آشنائی به زبان وادبيات فارسی را پشت سر گذاشته اند.

در هر دو دوره کتاب ها و متون مورد نياز دانشجويان ، قابل دسترس و در صورت لازم بصورت زيراکس در اختيار آنان گذاشته ميشود.

دوره اول:

در اين دوره دانشجويان بايد بصورت مقدماتی با جلوه های گوناگون فرهنگ و ادب ايران پس از اسلام ( قرن هفتم ميلادی ) و به ويژه زبان فارسی آشنا شوند .

متون مورد مطالعه:

   ·          ادبيات فارسی ، تاليف آ. م. پيه مونتسه[lxii]

   ·          دستور زبان فارسی ، تاليف ج.م.درمه[lxiii]

   ·          فرهنگ لغت فارسی ـ ايتاليائی ، تاليف آ. کلتی [lxiv]

   ·          تاريخ ادبيات فارسی ، ا. ج. براون[lxv]

 

دوره دوم:

اين دوره به دانشجويانی اختصاص دارد که دوره قبل را به پايان رسانده و با زبان و فرهنگ ايران به صورت مقدماتی آشنا شده باشند.

در اين قسمت دانشجويان به مطالعه و بررسي مطالبی در زمينه "حضور و تاثير ادب فارسی در دنيای اسلام غير ايرانی" مي پردازند.

نفوذ و تاثير زبان فارسی در چهار نقطه مهم جغرافيائی يعنی ترکيه عثمانی ، آسيای مرکزی ، هند و مجمع الجزاير اندونزی از ديگر موضوعات  مورد مطالعه اين درس است.

متون مورد مطالعه:

   ·          تاريخ شعر عثمانی ، تاليف ا. ج. گيب[lxvi]

   ·          تاريخ ادبيات پاکستان ، تاليف آ. بائوزانی[lxvii]

   ·          شعر فارسی در کشمير ، تاليف ج. ل. تيکو[lxviii]

   ·          تاريخ ادبيات کلاسيک مالزی ، تاليف ر. وينستد[lxix]

 

در طول سال تحصيلی، علاوه بر اين دو برنامه درسی، ساعات تمرين زبان محاوره ای (در صورت امکان با حضور همکار ايرانی فارسی زبان) برای دانشجويان هردو دوره در نظر گرفته مي شود.

اين تمرين ها دانشجويان را با زبان زنده و متداول امروز فارسی آشنا کرده آنان را در فراگيری و بهره گيری از جمله های ساده و کوتاه ياری ميکند.

گذشته از تمرين زبان، دانشجويان در اين ساعات با روش های گوناگون استفاده از متون اساسی و لازم مانند دستور زبان ها ، فرهنگ لغت ها ، دستخط ها ، ماخذ مهم تاريخی و طرق صحيح فيش برداری و حاشيه نويسی ، روش تهيه و استفاده ازکتابشناسی بصورت علمی و متد های مختلف آوا نويسی و آوا شناسی آشنا ميشوند.[lxx]

 

از بررسی جزئيات برنامه های درسی اين دوسال ميتوان  دريافت  که بخش مقدماتی برنامه ها برای مطالعه دانشجويانی است که برای اولين بار با زبان فارسی آشنا ميشوند.

به همين جهت دروس آشنائی با الفبای فارسی و مقدمات دستوری و صرف و نحو زبان و آشنائی با تاريخ و فرهنگ ايران در اين برنامه گنجانده شده است.

تاليفاتی که در اين مرحله مورد مطالعه دانشجويان قرار ميگيرد کتاب هائی است که در قسمت متون مورد مطالعه دوره اول سال تحصيلی 81ـ80 ذکر شد. مطالعه اين متون هرساله برای دانشجويان دوره مقدماتی اجباری است.

بخش دوم و سوم برنامه ها برای دانشجويانی تنظيم شده است که پس از گذراندن آزمون های مرحله اول، آشنائی نسبی به زبان و ادبيات فارسی حاصل کرده باشند.

اين برنامه معمولاً متغيير و متفاوت است و سال به سال بر حسب تعداد و آمادگی دانشجويان، متن ها و دوره های تاريخی متفاوتی را مورد مطالعه و پژوهش قرار ميدهد.

از سال تحصيلی 83ـ82 با حضور همکار ايرانی فارسی زبان، ساعاتی نيز به فراگيری زبان روزمره و معاصر اختصاص داده ميشود. در اين ساعات دانشجويان به تمرين تلفظ صحيح زبان و جمله بندی و آواشناسی پرداخته و با اصطلاحات و کاربرد های زبان فارسی امروز آشنا ميشوند.

 

چون ياد آوری تمام موضوعات و تاليفات برنامه های هر يک از سال های تحصيلی بيست سال گذشته در اين فرصت امکان پذير نيست به برخی از تاليفات و برنامه های مهم درسی دوره دوم اشاره ميکنيم.

 

سال تحصيلی 83ـ82

بخش ويژه:

"بررسی عوامل اسطوره ای در شاهنامه فردوسی".

در اين برنامه دانشجويان از طريق استفاده ازاسلايد و ميکروفيلم به مطالعه قسمت هائی از قديمی ترين نسخه دستنويس شاهنامه که در کتابخانه شهر فلورانس ايتاليا نگهداری مي شود ميپردازند.

 

 

متن مورد مطالعه :

 ·    کشفی جديد درباره فردوسی : نسخه دستنويس شاهنامه فردوسی به تاريخ 614 هجری، 1217 ميلادی در فلورانس، تاليف آ.م. پيه مونتسه[lxxi].

   ·          "ادبيات عبری ـ فارسی : کتب  و اسناد".

متون تحقيقی مورد مطالعه :

   ·          زبان ابنيه و  آثار کهن باستانی ، تاليف ج. لازار[lxxii]

   ·          تاريخ ادبيات ايران ، تاليف ی. ريپکا [lxxiii]

 

سال تحصيلی 84ـ 83

برنامه دوره دوم :

تاريخ تطور مثنوی.

دراين درس دانشجويان با مطالعه برخی از مثنوی های معروف و مهم  دوره های مختلف تاريخ شعر فارسی به بررسی سير تطور  و دگرگونی های اين نمونه از شعر فارسی ميپردازند.

اشعار مورد مطالعه به زبان اصلی و ترجمه خواهد بود. مثنوی ها از کتاب شعر حماسی ايران تاليف ذبيح الله صفا و با نظر دانشجويان انتخاب خواهند شد.

در قسمت مربوط به تمرين تلفظ صحيح زبان، دانشجويان با متن های ساده نثر معاصر فارسی که به زبان روزمره نزديک تر است مانند آثار صمد بهرنگی و بعضی از آثار صادق هدايت آشنا ميشوند.

 

سال تحصيلی 85ـ84

برنامه دوره دوم اين سال توجه خاصی به شعر حماسی دارد. بررسی برخی از داستان های تاريخی ـ افسانه ای و معانی نام های خاص در اين نوع شعر، قسمت اصلی اين برنامه را تشکيل ميدهد.

متن تدريسی ويژه ای در باره "تقطيع عروضی شعر در اشعار شاهنامه فردوسی" نيز به اين درس اضافه شده که دانشجويان را با مبانی اوليه وزن های عروضی شعر فارسی آشنا ميکند.

علاوه بر اين دو درس، دو کنفرانس نيز در مورد مباحثی مربوط به شرقشناسی، با عنوان هائی که در زير مي آيد، در بخش زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد :

   ·          اساسنامه مطالعات شرقی در آکادمی ها و دانشگاه های روسيه، توسط پروفسور مليکف[lxxiv]

   ·          معنی لغت شهرود در داستان ويس و رامين اثر فخرالدين اسعد گرگانی، توسط پروفسور جونشويلی[lxxv]

 

سال تحصيلی 86ـ85

در برنامه اين سال علاوه بر متون درسی مقدماتی به جهت فراگيری زبان فارسی و آشنائی با موضوعات تاريخی، فرهنگی و ادبی ايران بعد از اسلام، ساعاتی نيز به بررسی ساختار های اجتماعی و اقتصادی ايران در قرن نوزدهم ميلادی اختصاص داده شده که توسط پروفسور و. فلور[lxxvi] از دانشگاه  واشنگتن  انجام ميگيرد.

 در بخش دوم درس، "تاريخ و فرهنگ ايران در دوره قاجار" و آشنائی با آثار نويسندگان معاصر و نوگرا مورد مطالعه دانشجويان قرار خواهد گرفت.

برای آماده کردن اين موضوع دانشجويان ميتوانند از کتاب ايران در دوره قاجار تاليف بوس ورس و هيلن بران[lxxvii] استفاده کنند.

 

سال تحصيلی 87ـ86

برنامه درسی بخش ويژه زبان و ادبيات فارسی در اين سال به مطالعه و بررسی کتاب "بدايع الوقايع" تاليف محمود واصفی اختصاص دارد.

علاوه براين متن، کتاب خاطرات واصفی و موضوع  "ايران و آسيای مرکزی در ماخذ ايتاليائی در قرون 18 و 19" مورد مطالعه دانشجويان قرار ميگيرد.

 دانشجويانی که به زبان فارسی آشنائی بيشتری دارند ميتوانند کتاب سياستنامه اثر خواجه نظام ا لملک طوسی را به عنوان موضوع امتحان انتخاب کنند.

 

سال تحصيلی 92ـ91

در اين سال دانشجويانی که مرحله مقدماتی را با موفقيت به پايان رسانده اند در دوره دوم به نقد و تجزيه و تحليل متونی ميپردازند که در باره آداب و رسوم دربار و سلطنت و مملکت داری نوشته شده اند.

اين درس که  "آينه شاهزادگان در سنن ادبی  ايرانی"  نام دارد کتبی مانند قابوسنامه اثر قابوس وشمگير و سياستنامه اثر نظام ا لملک طوسی و آينه های اسلامی برای شاهزادگان  اثر آ.ک.س. لمتون [lxxviii]را مورد مطالعه  قرار ميدهد.

بررسی اين متون دانشجويان را در شناخت تاريخی و علمی کاربرد و چگونگی و راه و روش سياستمداران و سلاطين ايرانی در سده های نخست اسلام ياری ميکند و بی ترديد امکانات بيشتر و عوامل روشنگرتری در مقايسه تاريخ سياسی و فرهنگی ايران با کشور های ديگر آن زمان را در اختيار پژوهشگران ميگذارد.

 

 

 

سال تحصيلی 94ـ93

مطالب و کتبی که در دوره پيشرفته برای دانشجويان زبان فارسی و ايرانشناسی در نظر گرفته شده در رابطه با "دگرگونی های زبانی و ادبی از قرن شانزدهم تا قرن هجدهم ميلادی در ايران" ميباشد.

در اين درس دگرگونی های زبان فارسی در بر خورد با زبان ترکی و نو آوری های سبک های نوين ادبی در اين دوره مهم تاريخی مورد مطالعه دانشجويان قرار ميگيرد .

از ماخذ اصلی اين درس ميتوان از تاريخ ادبيات ترک اثر آ. بومباچی[lxxix] و ادبيات فارسی در دوره صفويه : پيشرفت يا سقوط ؟ اثر احسان يارشاطر نام برد.[lxxx]

 

سال تحصيلی 98ـ97

برنامه بخش نخست سال تحصيلی، همچنان که پيش از اين اشاره شد، موضوعات و کتب همه ساله را برای آشنائی مقدماتی با زبان و ادبيات فارسی بکار ميگيرد.

برنامه درسی دوره دوم و يا بخش ويژه  به نثر فنی يا نثر ادبی اختصاص داده شده است که  سير تحول و گسترش اين سبک ادبی را مورد بررسی قرار ميدهد.

مطالعه قسمت هائی از ادبيات نثر فنی قرن چهارم ـ پنجم به زبان اصلی و ترجمه آن و بويژه آثار مربوط به حوزه ادبی آسيای مرکزی، تم اصلی اين درس بشمار ميايد.

از ماخذ مهم اين بخش، که بزبان اصلی و قسمت هائی نيز بصورت ترجمه تدريس ميشود، ميتوان از کتاب  بدايع الوقايع تاليف زين الدين واصفی نام برد.

همانطور که پيش از اين اشاره شد بررسی اين کتاب موضوع پايان نامه دوره ليسانس يکی از دانشجويان نيز قرار گرفته است.

 

ايران و زبان و ادبيات فارسی در مراکز فرهنگی و کتابخانه های شهر بولونيا

علاوه بر کرسی زبان و ادبيات فارسی دانشکده مطالعات شرقی و زبان ها، مراکز ديگری نيز در شهر بولونيا به موضوعات و تاليفات مربوط به ايران و ايرانشناسی و زبان و ادب و هنر ايرانی توجه داشته ودارند.

يکی از اين مراکز "مرکز مطالعات واطلاعات در مورد آسيا، آفريقا و امريکای لاتين آميلکار کابرال" [lxxxi] ميباشد که مجموعه قابل توجهی از کتاب های مربوط به ايران معاصر و تاريخ کهن ايران را در کتابخانه ويژه آسيای ميانه گردآوری کرده است.

مرکز مطالعات آميلکار کابرال توجه خاصی به تاريخ و وقايع مهم اجتماعی ـ سياسی ايران معاصر دارد و در حيطه فعاليت های فرهنگی و ادبی خود سمينارها و کنفرانس ها و انتشاراتی نيز به کشور ايران اختصاص ميدهد.

از سمينار ها و کنفرانس های مهم اين مرکز ميتوان به رخداد های زير اشاره کرد:

   ·          حيات فرهنگی ايران بعد از انقلاب ، سخنرانان : آنا ونزن و  فابيو مارتلی، دسامبر 1997

   ·          فرهنگ و ادبيات ملت کرد، سخنرانان : پروفسور ج. ر. اسکارچا و سروش سرمه خبرنگار، 10  می 1999

   ·          هنر متقاعد سازی در انقلاب ايران، سخنران پروفسور  پيتر ج. چلکووسکی، 25 می 1994

   ·          ادبيات فارسی از صادق هدايت تا انقلاب اسلامی، سخنران پروفسور آنا ونزن، 1998

 

از سال 1999 مرکز کابرال مجله ای بنام “آفريقا و شرق”  منتشر ميکند که در آن مسائل روز مربوط به آسيا و آفريقا مورد بحث و تجزيه و تحليل قرار ميگيرد.

گذشته از مقالات ومطالب در زمينه های تاريخی، سياسی، اجتماعی و فرهنگی در باره ايران معاصر، درمجله شماره 3 اين مرکز که درسال 1999 چاپ و منتشر شده است مقاله مستند و مفصلی در مورد رخداد های ايران در بيست سال اخير درج شده است که نکات مهمی را مورد ارزشيابی قرار ميدهد.

خانم پروفسور آنا ونزن متخصص تاريخ دوره قاجار و نثر معاصر فارسی و مسائل زن در ايران و خانم دکتر کريستينا پوديولی متخصص ادبيات کودکان و کتابشناسی ايران از اعضای فعال هيئت تحريريه اين مجله علمی ـ فرهنگی هستند.

علاوه براين فعاليت ها خانم دکتر کريسـتينا پوديولی، فارق التحصيل دانشکده مطالعات شرقی و زبان ها در رشته زبان و ادبيات فارسی، مسئوليت حوزه خاورميانه را در اين مرکز به عهده دارد.

خانم پوديولی در طول فعاليت ها و تحقيقات خود در مورد موضوعات گوناگون ادبی و اجتماعی و هنری در رابطه با ايران، به گردآوری و انتشار چند کتابشناسی بسيار ارزنده و مفيد اقدام نموده است که بطور ااختصار در زير يادآور ميشويم:

   ·          ايران  1991 ـ 1941 : از سلطنت تا جمهوری اسلامی، 1992

   ·          زنان در اسلام ، 1998

  ·         ترکيه  1991ـ 1941 :هفتاد سال از تاريخ يک جمهوری، 1993

 

کتابخانه مرکزی دانشگاه

همانطور که در نوشته های تحقيقی پروفسور آ.م . پيه مونتسه و پروفسور م. پيستوسو و ديگر پژوهشگران آمده است، کتابخانه دانشگاه شهر بولونيا که حدود ده قرن قدمت دارد و يکی از کهن ترين کتابخانه های کشور ايتاليا بشمار ميايد، مجموعه نفيسی از نسخه های خطی نادر فارسی را نگهداری ميکند که در طول قرون متعدد بوسيله سياحان و شرقشناسان به اين شهر رسيده است.

اين مجموعه بارها مورد توجه و بررسی محققين ايرانشناس قرار گرفته و در مورد آثار موجود در اين کتابخانه که نسخه های خطی قرون دوازدهم تا هفدهم ميلادی ميباشند مقالات و مطالب پژوهشی مختلفی نوشته و انتشار يافته است.

در اينجا به چند نسخه خطی از اين مجموعه نفيس و ارزشمند اشاره ميکنيم:

   ·          قصيده ای منسوب به فلکی شيروانی ، 551ـ501 هجری

   ·          قصيده ای از عماد غزنه ای، متوفی بسال 530 هجری

   ·          سه قصيده از کمال الدين قطبی ا لمروی

   ·          قصيده ای از مخفرالشعرا

   ·          دو قصيده در مدح مظفرالدين قزل ارسلان

   ·          يک مسمط از اشاب الله شهاب اطلسی

 

برای اطلاعات مفصل تر درمورد اين نسخه های خطی مراجعه کنيد به اثر تحقيقی و ارزشمند پروفسور آ. م. پيه مونتسه کاتالوگ نسخه های خطی فارسی در کتابخانه های ايتاليا[lxxxii] .

 

در پايان اين مطلب که نگاهی گذرا به فعاليت های کرسی زبان وادبيات فارسی دانشکده مطالعات شرقی و زبان های دانشگاه بولونيا بشمار ميرود لازم به يادآوری است که سالانه حدود ده دانشجوی ايتاليائی در کلاس ها حضور دارند و علاوه بر فراگيری الفبای زبان فارسی و مقدمات دستوری و ادبی و تاريخی، به تحقيق و مطالعه در زمينه يک يا دو موضوع ويژه که به ايرانشناسی ( ايران قبل از اسلام ) و زبان و ادبيات بعد از اسلام مربوط ميشود ميپردازند.

در سال های اخير چند دانشجو ، که علاقه خاصی به فراگيری زبان فارسی از خود نشان ميدادند ، برای آموزش زبان و آشنائی نزديک با ادب و فرهنگ ايرانی و به هدف شرکت در دوره های فشرده زبان آموزی به ايران اعزام شده اند.

اين دانشجويان با بهره گيری از نتايج مفيد و موثر اين سفرها به تکميل پايان نامه های خود در مورد موضوعات مربوط به ادب وتاريخ و  فرهنگ ايران پرداخته اند.

پايان نامه های دانشجويان زبان فارسی، که پيش از اين فهرست وار ذکر شد، در حال حاضر مجموعه قابل توجهی را تشکيل ميدهند که در بخش تاليفات تحقيقی کتابخانه دپارتمان نگهداری شده و در صورت نياز در دسترس دانشجويان قرار ميگيرد.

همچنان که پيش از اين اشاره شد حضور همکار فارسی زبان و استفاده از روش های نوين زبان آموزی و ايجاد دوره های فشرده زبان فارسی برای دانشجويان ايتاليائی در ايران ( در مدت تعطيلات تابستانه ) و فراهم آوردن امکانات تبادل دانشجو و تبادل استاد ميان اين دانشکده و رشته های زبان و ادبيات ايتاليائی در ايران و بخصوص توجه بيشتر به زبان و ادبيات معاصر ايران ميتوانند از عوامل مهم جذب دانشجو و انتخاب اين رشته از طرف تعداد بيشتری از دانشجويان باشد.

 



[i] Giovanni D’Erme.

[ii] Maurizio Pistoso

[iii] Nizam al-mulk, L’arte della politica, traduzione dal persiano con introduzione e note a cura di Maurizio Pistoso, Milano, Luni Editrice, 1999, pp.362

4 Alessandro Bausani

5 A. Bausani. Il Pazzo Sacro nell’Islam. Saggi di storia letteraria e religiosa, introduzione e a cura di Maurizio Pistoso, Milano, Luni Editrice, 2000, pp.382.

 

 

[vi] Fiabe di Samarcanda, in collaborazione con O. Machaeva, Milano, Arcana, 1994, pp.226

[vii] Il messaggio di Kafka di S. Hedayat, in collaborazione con S. Favelli, Milano, Hestia, 2001.

[viii] A proposito della versione del “haji baba”,in Studi Iranici. 17 saggi di iranisti italiani, Roma , centro culturale italo- iraniano, pp. 305-307

[ix] Qadri di shiraz e l’”epica” safavide, OM, LVIII, 78, pp. 321-325

[x] La Costituzione della Repubblica Islamica dell’Iran (nota e versione) , in OM, LX, 1-6, (Studi in memoria di Paolo Minganti), pp. 245-271 in coll. Con S. Curzu

[xi] La lingua d’arte dell’Asia islamica, in “Realtà Sovietica”, 3, pp.65-66

[xii] Sulla letteratura persiana contemporanea, in ibid., pp.271-283, in coll. Ljudmila S. Giunashvili

[xiii] Naser-e khosrow, l’albero delle delizie, in “In forma di parole”, V, 3, pp. 13-26 trad. dal persiano in coll. A. Magi

[xiv] Le lingue dell’Afghanistan, in RS, XXXIX, 1 pp. 148-150

[xv] La questione iraniana da Mosaddeq a Khomeini, in Storia dell’età presente, Milano, Marzorati, Vol. III, pp. 401-449

[xvi] Zeinnuddin Vasifi, Le storie di Samarcanda, in “In Forma di Parole”,  NS, II, 1, pp.169-230, trad. in coll. Con G. Rota

[xvii] Iran o Hend az didgah-e Afanasij Nikitin, tajer-e rus-e XV miladi, in “Iranshenasi, VII, 1 pp. 197-205

[xviii] Il Cinema nel contesto culturale dell’Iran, in Il cinema dei paesi del sud. Sguardi sull’Iran, a cura di L.Ceretto A. Morini, “Iquaderni del Lumiere, n.23, pp. 9-17

[xix] La produzione Cinematografica in Iran. A colloquio con Farrokh Ghaffari, in ibid., pp. 18-29, trad. di M. Polimeno

[xx] Immagini tra oriente e occidente, in “Cineteca”, XIII, n. 7, p. 2

[xxi] Il cipresso e la carovana, Modena, Anamnesis, in coll. Con P. Santi

[xxii] Maria Grazia Bruno Tibileti

[xxiii] Antonio Panaini

[xxiv] Studi Orientali e linguistici, dal 1981

[xxv] Iranian Studies

[xxvi] Acta Iranica, Enciclopedie Permanente des ‘Etudes Iraniennes

[xxvii] Abstracta Iranica

[xxviii] Iran, Jurnal of the British Institute of Persian Studies

[xxix] Oriente Moderno

[xxx] Persica

[xxxi] Studia Iranica

[xxxii] Rivoluzione iraniana e la stampa italiana, a.a. 1980-81, Rita Bambini

                    

[xxxiii]Jangnama-ye Qeshm di Qadri Shirazi, un inedito Marnavi Persiano nella biblioteca Estense di Modena, a.-a.1981-82, Maria Cristina Pudioli  

[xxxiv] Il diario di Nasereddin Shah in Inghilterra e austria, a.a.1984-85, Patrizia Cannarella

[xxxv] la figura e le opere di Mahammad Mosaddeqq, a.a. 1986-87, Nadia Trebbi

 

[xxxvi] Origine e struttura della Ta’ziye, il teatro religioso persiano nelle testimonianze e nelle fonti europee, a.a. 1986-87,

[xxxvii] La “Mirabilia” dell’umanesimo Timuride nelle Badaye’-ol-vaqaye’ di Mahmud Vasefi (XVI), a.a. 1989-90, Giorgio Rota

[xxxviii] Gli Amleti iranici, a.a. 1989-90, Sandra Fantini

[xxxix] Gli Amleti iranici, a.a. 1989-90, Sandra Fantini

[xl] La rivalità Anglo-Russa in Asia Centrale nell’800, a.a. 1992-93, Stefano Colombara

[xli] Senkovskij orientalista ela sua traduzione russa dell’Haji Baba: un intrico letterario dell’esotismo ottocentesco anglo-persiano-russo, a.a. 1993-94, dott. Katia Neri

[xlii] Il Safarnama-ye mirza Abu’lHasan Khan Shirazi Ilci be rusiye: una relazione di viaggio persiana nella Russia di Alessandto I, a.a.1993-94, Massimiliano Polimeno

[xliii] Le caratteristiche formali della poesia postrivoluzionaria d’Iran , a.a.1997-1998, Gabrile Cavalletti

[xliv] A. Pagliaro, A. Bausani, Letteratura Persiana, Milano-Firenze, Sansoni-Accademia, 1986

 

[xlv] A.M. Piemontese, Letteratura Persiana, Milano, F.lli Fabbri, 1971

[xlvi] A. Coletti, Grammatica Persiana, Roma, 1978

[xlvii] A.K.S. Lambton Persian Grammar, Cambridge, 1967

[xlviii] F.Steingass, Persian-Inglish Dictionary, Beirut, 1970

[xlix] B. Nirumand, La Persia, modello di un paese in via di sviluppo, Milano, Feltrinelli, 1967

[l] G.A. Grossi, Iran : petrolio, violenza, potere, Milano, Mazzotta, 1977

[li] B.M. Scarcia Amoretti, Tolleranza e guerra santa  nell’Islam

[lii] Ugo Bisteghi

[liii] R.Devreux

[liv] A.Bombaci, Letteratura Persiana, Milano-Firenze, Sansoni-Accademia, 1971

[lv] A.M. Piemontese, G.R. Scarcia, Poesia d’amore turca e persiana, Milano, Edipem, 1973

[lvi] E.J.W. Gibb, A history of Ottoman Poetry, London, 1900-1906

[lvii] A.U.Pope, A survey of Persian Art, London-Shiraz, 1960, vol.8°

[lviii] R.Robinson, The Armery Collection, in Studia Iranica, I, fasc. 2, 1972, pp. 59-67

[lix] L.Braginskij, Iz istorii persidskogo i tadvgiskogo literaturi, Mosca-Leningrado, 1968

[lx] A.M. Rostorgueva, A short Sketch of tagik grammar, Bloomington, Indiana, 1973

[lxi] M.V. Rahimi, V.L. Uspenskaya, Tadgisko-Russkij Slovar’, Mosca, 1974

[lxii] vedi nota

[lxiii] G.M. D’Erme, Grammatica del Neopersiano, Napoli, Istituto universitario orientale, 1979

[lxiv] vedi nota n°

[lxv] E.G. Browne, A Literary History of Persia, Cambridge, 1951-1953, vol. 4

[lxvi] vedi nota n°

[lxvii] A.Bausani, Storia delle letterature del Pakistan, Milano-Firenze, Sansoni-Accademia, 1968, pp.37-80

[lxviii] G.L. Tikku, Persian Poetry in Kashmir, University of California, Los Angeles, 1971

[lxix] R. Winstedt, A History of classical Malay literature, Singapore, 1961

[lxx] Traslitterazione

[lxxi] A.M. Piemontese, Nuova luce su Firdawsi: uno “Shahnama” datato 614 H./1217 a Firenze, Annali dell’Istituto Orientale di Napoli, XXX, 1980, pp. 1-92

[lxxii] G. Lazard, La langue del plus anciens monuments de la prose persane, Paris, 1963, pp.127-134

[lxxiii] Y. Ripka, History of Iranian Literature, dordrecht, 1968, pp.737-740

[lxxiv] T. Melikof

[lxxv] J. Giunashvili

[lxxvi] W. Floor

[lxxvii] Iran under the Qajars, a cura di Bosworth e Hillenbran dt, Edimburgo, 1984

[lxxviii] A.k.S. Lambton, Islamic Mirrors, in La Persia nel medioevo, Roma, 1971 (Accademia Nazionale dei Lincei), pp. 419-448

[lxxix] A. Bombaci, Storia della letteratura turca, Milano, Sansoni-Accademia, 1971

[lxxxi] Centro Amilcar Cabral, studi, iniziative e informazioni sull’Asia, Africa e America Latina

[lxxxii] A.M. Piemontese,  Catalogo dei Manoscritti persiani conservati nelle biblioteche d’Italia

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
همایش بین المللی تمدن ایران: گذشته، حال و آینده به روایت تصویر

کتابخانه الکترونیک (اسلامیکا)

سفارت جمهوری اسلامی ایران - رم

دستاوردهاي انقلاب

صفحه رایزنی فرهنگی در یوتیوب

آدرس فیس بوک رایزنی فرهنگی

حج ابراهیمی

گزارش های تصویری حمید معصومی نژاد در فیسبوک

ايرانيان خارج از کشور

واحد مرکزی خبر

خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران

پرتال ایران

زبان فارسي

فارسي بياموزيم

مؤسسه اسلامي امام مهدي (عج)
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 4918
بازدید امروز : 247
بازدید این صفحه : 1165667
بازدیدکنندگان آنلاين : 5
زمان بازدید : 2.3438

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت